Bruins wil meer armslag

Het eerste Tweede Kamerdebat met de nieuwe minister Bruno Bruins (VVD) over geneesmiddelen op 22 november, ademde vooral veel irritatie bij de politiek over de opstelling van sommige farmaceuten. Hoge prijzen voor geneesmiddelen (‘woekerwinsten’) verraden een ‘marktsysteem dat tot de wortel is verrot’, zeiden de linkse (oppositie) partijen die speciaal voor de vers aangetreden Bruins een initiatiefnota schreven: ‘Big Farma, niet gezond!’

Minister Bruins was een stuk diplomatieker, maar ook hij wil meer middelen om met fabrikanten te kunnen onderhandelen over de prijs van nieuwe medicijnen. Bruins gaat onderzoeken of met zogenoemde dwanglicenties patenten op medicijnen kunnen worden genegeerd, zodat ze goedkoper kunnen worden nagemaakt. Een optie die de Raad voor Volksgezondheid hem heeft gesuggereerd. VVD’er Arno Rutte vroeg de minister daar voorzichtig mee om te gaan. Bescherming van patenten moet niet lichtvaardig worden doorkruist, vindt hij. Zijn pleidooi is dat de patiënt de farmaceutische industrie hard nodig heeft.

De Kamer had zich bijzonder geërgerd aan de introductie van het dure medicijn Orkambi tegen taaislijmziekte. Het is een zeldzame ziekte, waarvoor de fabrikant in eerste instantie 170 duizend euro per behandeling per patiënt vroeg. De fabrikant stelde dat de hoge prijs is veroorzaakt door de enorme ontwikkelkosten maar gaf geen bevredigende inzage in hoe die kosten waren opgebouwd.

Overigens benadrukte Bruins in het debat dat de farmaceutische industrie credits verdient omdat zij voor innovatie zorgen waar patiënten baat bij hebben. ‘En in elke oplossing hoort het patiënten belang voorop te staan” zei Bruins. Al het andere, ook de winstmarges van farmaceutische bedrijven, is secundair. ‘We hebben de markt nodig’, maar tegelijk kan het maatschappelijk belang soms zo groot zijn dat ‘de markteconomie verstoord mag worden.’

De Kamer toonde veel interesse in alternatieve modellen die de ontwikkeling van medicijnen transparanter maken. Fair Medicine werd meerdere malen genoemd als veelbelovend initiatief om een andere manier van geneesmiddelen te maken. Kamerlid Corinne Ellemeet van Groenlinks vroeg of Bruins van plan was de steun aan Fair Medicine, die nu voor drie jaar is toegekend, kan worden worden verlengd. De minister zei dat Fair Medicine zijn aandacht had en beloofde daar snel op terug te komen.

Bruins komt het eerste kwartaal van 2018 met een plan hoe hij met een completer ‘gereedschapskistje’ kan onderhandelen met farmaceuten.

Meer bij de NOS